De Catharijnekerk
Midden in de vesting Heusden staat de Catharijnekerk. Een bijzonder en historisch gebouw, maar vooral een plek waar mensen samenkomen. Iedere zondag vieren we hier onze kerkdienst en ook door de week is er regelmatig iets te beleven.
Een kerk vol leven
De kerk kent een lange geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen. Door de eeuwen heen is het gebouw meerdere keren uitgebreid, beschadigd en gerestaureerd. Die geschiedenis is nog altijd op verschillende plekken in en rondom de kerk zichtbaar.
Naast de kerkdiensten is er in de Catharijnekerk nog veel meer te beleven. Zo zijn er regelmatig activiteiten, vieringen en concerten en is de kerk tijdens Open Kerk toegankelijk voor bezoekers. Ook bij bijzondere momenten in het leven, zoals een huwelijk of afscheid, kan de kerk een waardevolle plek zijn.
Meer dan 800 jaar geschiedenis
De geschiedenis van de Catharijnekerk gaat ver terug. Al in 1210 wordt er melding gemaakt van een kerk in Heusden. Van deze eerste kerk bleef lange tijd de romaanse toren bewaard, totdat deze in 1944 werd verwoest.
Door de eeuwen heen werd de kerk verschillende keren uitgebreid en aangepast. In 1328 kwamen er een noord- en zuidbeuk bij en werd een koor in gotische stijl gebouwd. In 1555 maakte de noordbeuk plaats voor een dwarsschip. Uit deze periode zijn nog altijd verschillende gotische versieringen in de kerk te zien.
Tijdens de grote stadsbrand van 1572 raakte de kerk zwaar beschadigd. Vanaf 1579 werd het gebouw grondig gerestaureerd. Ook in de eeuwen daarna vonden verschillende verbouwingen plaats, waaronder de vernieuwing van het koor tussen 1637 en 1639.
Een ingrijpend moment in de geschiedenis van de kerk vond plaats in de nacht van 4 op 5 november 1944. Terugtrekkende Duitse troepen bliezen de toren op, waarbij ook het westelijke deel van de kerk werd verwoest. Na de oorlog werd de kerk gerestaureerd, maar de toren, de westelijke kapellen en een deel van het kerkgebouw werden niet herbouwd. In de bestrating rond de kerk is de oorspronkelijke omtrek van de fundamenten nog altijd zichtbaar.
Ook binnen vertelt de Catharijnekerk veel over haar lange geschiedenis. Zo zijn er oude grafzerken, tekstborden uit de 16e en 17e eeuw en een gerestaureerd gildenbord te bekijken. De kerk bezit bovendien verschillende historische klokken uit 1334, 1501 en 1518. Een klok uit 1412 hangt tegenwoordig in de dakruiter.
Een bijzonder onderdeel van het interieur is het praalgraf van baron Van Friesheim, die van 1711 tot 1733 gouverneur van Heusden was. Het monument dateert uit 1733, werd ontworpen door Jacob Marot en het beeldhouwwerk werd uitgevoerd door Jan Baptist Xaverij.
Wie de Catharijnekerk binnenstapt, komt daarmee niet alleen in een kerkgebouw, maar ook in een plek waar ruim acht eeuwen geschiedenis van Heusden zichtbaar en voelbaar zijn.
Een orgel met een bijzonder verhaal
Het Lohmanorgel in de Catharijnekerk heeft door de eeuwen heen al verschillende plekken gekend. Het orgel werd in de 18e eeuw gebouwd voor een kasteel in Barneveld. Rond 1790 verhuisde het naar de Sint Janskerk in Arnhem en in 1824 kreeg het een plek in de Broederenkerk in Zutphen. Vanaf die tijd werd de naam Lohman uit Groningen aan het orgel verbonden.
Toen de Broederenkerk werd gesloten, nam de Hervormde Gemeente van Heusden het orgel over. Het instrument werd gerestaureerd door de Gebroeders Reil uit Heerde en op 22 september 1984 officieel in gebruik genomen in de Catharijnekerk.
Het orgel telt 29 stemmen, verdeeld over het hoofdwerk, rugwerk en pedaal. In 2005 werd opnieuw opdracht gegeven voor een restauratie, zodat het bijzondere instrument ook voor toekomstige generaties behouden kan blijven.
Vandaag de dag klinkt het Lohmanorgel nog altijd tijdens kerkdiensten en muzikale activiteiten in de Catharijnekerk. Daarmee is het niet alleen een bijzonder historisch instrument, maar ook een levend onderdeel van de kerk.
Bereikbaarheid
Je kunt je fiets bij de kerk neerzetten. In en rond de vesting van Heusden zijn verschillende parkeerplaatsen beschikbaar.